De midwinterhoorn
De midwinterhoorn is een oeroud Twents gebruiksartikel. Tegenwoordig veelal als decoratie aan de muur, maar door enkele fanatieke Twentenaren wordt de midwinterhoorn nog volop bespeeld. Het is een handgemaakt houten blaasinstrument met een lengte van ongeveer 1.50 tot 1.80.
De hoorn wordt gemaakt van een stam of tak, dat een geleidelijk afbuigende vorm heeft naar het uiteinde toe. Deze stam is dan hol gemaakt, en er is aan een uiteinde een mondstuk geplaatst.
Bij het mondstuk heeft de hoorn een diameter van ongeveer 3 a 5 cm, en naar het uiteinde toe loopt dit op naar zo'n 10 a 15 cm. Door op het mondstuk te blazen zetten de vibrerende lippen lucht in trilling, dat dan geluid geeft, dat zich vervolgens versterkend voortbeweegt naar het uiteinde. Dit is het zogenaamde; midwinterhoorn blazen.

De historische achtergrond

Het is winter, koud en donker. De wind waait door de kale boomtakken. De eerste adventzondag hebben we reeds achter ons. De sfeer van het komende kerstfeest is overal aanwezig. Ergens in de verte klinkt een klaaglijk geluid, dat weergalmt over de heuvelrug. Dan is het weer stil. Opeens weer dat geluid. Wat is dat? Vanuit een andere windrichting weerklinkt ook dat geluid…..
Voor een Twentenaar een bekend geluid. Het kondigt de geboorte van het Kerstkind aan en dat sinds mensenheugenis. In de prehistorie klonken deze klanken al over een groot stuk van noordwest Europa. Deze klaagzang komt voort uit een houten hoorn, bestaande uit twee tegen elkaar geklemde helften, bijeengehouden door strak aangetrokken dunne takken of biezen. Een Germaanse stam blies deze hoorn altijd tijdens de laagste zonnestand. Een gebruik overigens dat de Saksen hadden overgenomen van eerdere bewoners van ons deel van het Europese continent, namelijk de Kelten. Dit alles is geschiedkundig vastgelegd door Tacticus, een Romeins schrijver die dit gebeuren vermeldt rond het jaar 60 na Christus. Een verklaring omtrent de reden van het blazen, juist tijdens de laagste stand van de zon, kon Tacticus echter ook niet geven. Hij sprak de taal der Saksen niet en de Kelten waren al meer dan 100 jaar vertrokken uit dit gebied. Was het om de zon weer hoger aan de hemel te krijgen? Of moesten de boze geesten van de in het najaar ingezaaide velden verjaagd worden om de oogst voor het komende seizoen te garanderen? Een duidelijk antwoord op deze vragen kan niet gegeven worden. Na de Grote Volkshuisvesting en het in elkaar storten van het Romeinse rijk rond het jaar 400, breidde zich langzamerhand het Christelijke geloof uit over Europa. Ook de heidense stammen uit de regio werden door vertegenwoordigers van de kerk benaderd. Het geloof in mythen stierf hierdoor uit. Het gebruik van de "Mirreweenterhoorn" bleef echter nu met een duidelijke functie bestaan en wel de aankondiging van de geboorte van het Kerstkind, de geboorte van Christus die vrede zal brengen op aarde.
De "Mirreweenterhoorn" is tegenwoordig beter te hanteren dan vroeger. De in water opgezwollen hoorn is vrij zwaar. De hoorn werd tijdens het blazen op de rand van de put geplaatst simpelweg om hem niet te hoeven tillen. (Het heeft dus niets te maken met de klank).
Momenteel zijn de twee uitgeholde helften met lijm verenigd en de zgn. droge hoorn is aanzienlijk lichter van gewicht. De geblazen melodie is per buurtschap anders. De volgorde van tonen is nooit op papier gezet. Van generatie op generatie weten de blazers hoe er geblazen moet worden.